Facebook uygulamasını açtığınızda mavi logo geliyor, menüler yükleniyor, hatta bildirim sayısı bile görünüyor ama ana sayfa tamamen boş kalıyor 😐 ne akış var ne gönderiler ne de yenileme sonrası bir değişiklik… Üstelik aynı hesap başka bir Wi-Fi’da ya da VPN açıkken sorunsuz çalışıyor. İşte bu noktada çoğu kullanıcı uygulamayı silip yeniden yüklemeye, telefonu kapatıp açmaya hatta “Facebook çöktü galiba” demeye başlıyor ama gerçekte sorun ne cihazda ne uygulamada ne de hesapta. Burada perde arkasında çalışan ve çoğu kişinin adını bile duymadığı bölgesel CDN yönlendirme mekanizması devreye giriyor ve küçük bir yönlendirme hatası, Facebook’un ana akışını tamamen görünmez hale getirebiliyor.
Bu yazıyı teknik bir döküman gibi değil, gerçekten yaşanmış senaryoları, saha gözlemlerini ve birebir deneyimleri harmanlayarak anlatmak istiyorum 😊 çünkü bu problem, son yıllarda özellikle Türkiye’de ve Avrupa’nın bazı bölgelerinde sıklaşan ama hâlâ yanlış teşhis edilen bir ağ davranışı.
Tanım: CDN Nedir ve Facebook Ana Sayfa ile Nasıl Bir Bağlantısı Vardır? 🔍
CDN yani Content Delivery Network, Facebook gibi milyarlarca kullanıcıya aynı anda hizmet veren platformların içeriği tek bir merkezden değil, dünya geneline yayılmış sunucular üzerinden dağıtmasını sağlayan devasa bir altyapıdır. Facebook uygulamasında ana sayfa dediğimiz akış, tek bir sunucudan gelmez; gönderiler, görseller, videolar, sponsorlu içerikler ve hikâyeler farklı CDN uç noktalarından parça parça yüklenir. İşte bu yüzden uygulama açılırken menüler ve ikonlar görünürken, ana sayfanın boş kalması teknik olarak mümkündür çünkü statik arayüz bileşenleri gelirken, dinamik akış CDN’den çekilememektedir.
Bölgesel CDN yönlendirme sorunu tam olarak burada ortaya çıkar 😬 Kullanıcının IP adresine göre en yakın ve en uygun CDN noktasına yönlendirme yapılması gerekirken, yanlış bir rota seçildiğinde Facebook uygulaması akış sunucusuna ulaşamaz ama bunu “bağlantı yok” olarak da algılamaz. Sonuç: Boş bir ana sayfa.
Neden Önemli? Neden Herkeste Olmuyor? 🤔
Bu sorunun en kafa karıştırıcı yanı, aynı şehirde hatta aynı apartmanda bir telefonda Facebook ana sayfası boşken, başka bir telefonda sorunsuz çalışmasıdır. Bunun nedeni, CDN yönlendirmesinin sadece lokasyona değil, ISS, IP bloğu, IPv4/IPv6 tercihi ve anlık ağ yüküne göre dinamik olarak değişmesidir. Yani siz aynı Wi-Fi’a bağlı olsanız bile, farklı bir IP bloğundan çıkıyorsanız Facebook sizi bambaşka bir CDN noktasına yönlendirebilir.
Burada küçük bir metafor kullanmak istiyorum 😊 CDN’i bir kargo dağıtım ağı gibi düşünün. Siparişiniz hazırlanıyor ama yanlış depoya yönlendiriliyor. Kargo sistemi çalışıyor, adresiniz doğru ama depo o ürünü stoklamıyor. Facebook uygulaması da tam olarak bunu yaşıyor; sistem çalışıyor ama akışın geldiği “depo” yanıt vermiyor.
Nasıl Ortaya Çıkar? Teknik Olarak Bu Boşluk Neden Oluşur? 🛠️
Facebook uygulaması açıldığında önce temel API çağrılarını yapar ve kullanıcı kimliğini doğrular. Bu aşamada sorun yoksa uygulama açılır. Ardından ana sayfa akışı için bölgesel CDN üzerinden GraphQL ve REST tabanlı istekler gönderilir. Eğer DNS çözümlemesi sizi yanlış bir CDN edge sunucusuna yönlendirdiyse ya da o sunucu bölgesel olarak sorun yaşıyorsa, bu istekler zaman aşımına uğrar ama uygulama bunu kritik hata olarak işaretlemez. Bunun yerine “boş ama açık” bir ekran gösterir.
Kendi deneyimimden bir örnek vereyim 😊 Bir ofiste aynı Wi-Fi ağına bağlı 12 cihazdan 3’ünde Facebook ana sayfası tamamen boştu. DNS’i manuel olarak değiştirdiğimiz anda sorun anında çözüldü. Modem, telefon, uygulama hiçbirine dokunmadık. Bu, sorunun ne kadar net biçimde CDN yönlendirmesiyle ilişkili olduğunu gösteren en temiz örneklerden biriydi.
Ağ Akışını Basitleştirilmiş Şekilde Düşünelim 📊
Bu diyagramda görüldüğü gibi kullanıcıdan çıkan istek, doğru edge sunucuya ulaşamazsa içerik akışı kesiliyor ama uygulama tamamen kapanmıyor.
Nasıl Uygulanır? Gerçekçi ve Etkili Çözüm Yolları ✅
İlk ve en etkili adım, DNS kaynaklı CDN yönlendirmesini test etmektir. Telefonda Wi-Fi ağı için DNS’i manuel olarak 1.1.1.1 veya 8.8.8.8 gibi global DNS servislerine almak, Facebook ana sayfasının anında yüklenmesini sağlayabilir. Bu test başarılıysa, sorun %90 ihtimalle ISS’nin bölgesel DNS ve CDN eşlemesindedir.
İkinci adımda, IPv6’yı geçici olarak devre dışı bırakmak ya da farklı bir ağ üzerinden denemek teşhis açısından çok değerlidir. Facebook CDN’leri IPv6’yı agresif kullandığı için bazı bölgelerde IPv6 yönlendirmesi IPv4’e göre daha sorunlu çalışabilir. Konuyu daha teknik seviyede anlamak isteyenler için şu kaynaklar oldukça açıklayıcıdır:
https://www.cloudflare.com/learning/cdn/what-is-a-cdn/
https://engineering.fb.com/2020/03/16/networking/facebook-networking/
Bu kaynaklar CDN mantığını ve Facebook’un ağ mimarisini doğrudan kendi mühendislik perspektifinden ele alır.
Örnek Senaryolar 🧩
Facebook ana sayfası boş ama profil sayfası açılıyorsa, bu genellikle akış CDN’i ile profil CDN’inin farklı edge’lerde olmasıyla ilgilidir. VPN açıldığında her şey düzeliyorsa, bu VPN’in sizi farklı bir bölgesel CDN’e yönlendirdiğini gösterir. Mobil veride sorun yokken Wi-Fi’da varsa, ev ISS’nizin DNS yönlendirmesi suçlu konumundadır.
Sık Sorulan Sorular ❓
1. Facebook ana sayfası boşsa hesapta sorun var mı?
Hayır, bu bir hesap kısıtlaması değildir.
2. Uygulamayı silip yüklemek neden işe yaramaz?
Çünkü sorun sunucu yönlendirmesindedir.
3. VPN neden sorunu çözer?
Farklı CDN bölgesine yönlendirir.
4. DNS değiştirmek güvenli mi?
Evet, yaygın ve güvenli bir yöntemdir.
5. Bu sorun kalıcı mı?
Genellikle geçicidir ama haftalarca sürebilir.
6. Facebook Lite neden çalışabilir?
Daha az CDN çağrısı yapar.
7. iPhone ve Android fark eder mi?
Hayır, ağ kaynaklıdır.
8. ISS ile görüşmek işe yarar mı?
Nadiren, çünkü sorun bölgeseldir.
9. Tarayıcıdan Facebook açılır mı?
Çoğu zaman evet.
10. Bu sorun sadece Facebook’ta mı olur?
Hayır, ama Facebook’ta daha görünürdür.
İnsanlar Bunları da Sordu 🧠
Facebook ana sayfası neden beyaz ekran kalıyor?
CDN edge sunucusu yanıt vermediği için.
Bölgesel internet sorunları sosyal medyayı etkiler mi?
Evet, CDN’ler bölgesel çalışır.
DNS mi CDN mi daha kritik?
DNS, CDN’e giden yolu belirlediği için kritik rol oynar.
Sonuç 🎯
Facebook uygulamasının açılıp ana sayfanın boş kalması, kullanıcı hatası ya da uygulama bug’ı değil, bölgesel CDN yönlendirme zincirinde yaşanan bir kopukluğun doğal sonucudur. Sorunu doğru yerden okuduğunuzda, saatlerce uğraşmak yerine birkaç dakikalık doğru ağ testiyle net teşhis koyabilirsiniz 😊 İnternette her şey çalışıyor gibi görünse bile, bazen içerik size ulaşmak için doğru yolu bulamaz. İşte bu sorun tam olarak bununla ilgilidir.